MON na FB i Twiterze MON na Facebook MON na Twitterze MON na G+
MON na YouTube MON na FlickR
Aktualności

Po latach pm Mors wrócił do Polski
2013-06-27

Po ponad 70 latach unikatowy egzemplarz polskiego pistoletu maszynowego Mors wz. 1939 wrócił do Polski. Jego nowym miejscem ekspozycji będzie Muzeum Wojsk Lądowych w Bydgoszczy.

Unikatowy eksponat trafił do Polski z budapeszteńskiego Muzeum Wojskowości. Jego uroczyste przekazanie odbyło się w stolicy Węgier 26 czerwca bieżącego roku. Dzień później, w imieniu Ministra Spraw Zagranicznych Radosława Sikorskiego, podsekretarz stanu w MSZ Bogusław Winid przekazał oficjalnie pistolet maszynowy dyrektorowi bydgoskiego Muzeum Wojsk Lądowych doktorowi Mirosławowi Giętkowskiemu.
Przyjmując dar, dyrektor placówki nie krył zadowolenia. „Nie bardzo wiem co powiedzieć, dlatego powiem zwykłe dziękuję” – przyznawał wzruszony dyrektor. Jego radość jest w pełni uzasadniona, gdyż egzemplarz pistoletu maszynowego Mors wz. 1939 o numerze seryjnym 13, to jeden z czterech zachowanych egzemplarzy tej broni na świecie. Jednocześnie, jest to drugi egzemplarz znajdujący się w Polsce. Pierwszy, w sierpniu 1983 roku, trafił do zbiorów warszawskiego Muzeum Wojska Polskiego jako dar od Centralnego Muzeum Sił Zbrojnych ZSRR.
„Niezwykle cieszę się z tego, że w imieniu ministra Radosława Sikorskiego, mogę przekazać do zbiorów Muzeum Wojsk Lądowych w Bydgoszczy tak cenny dar. Przy tej okazji dziękuję wszystkim tym, którzy zaangażowali się w jego odzyskanie. Szczególne słowa podziękowania należą się naszym węgierskim przyjaciołom, ale także naszym partnerom z Ministerstwa Obrony Narodowej. Szczególnie chciałbym podziękować ministrowi Tomaszowi Siemoniakowi i ministrowi Robertowi Kupieckiemu, którzy wspierali nas w negocjacjach ze stroną węgierską” – powiedział minister Bogusław Winid. Podkreślił, że pozyskany z Węgier egzemplarz Morsa, to najprawdopodobniej polski depozyt, jaki we wrześniu 1939 roku trafił nad Balaton, by uchronić go przed zaginięciem w zawierusze wojennej. Niestety, nie zachowała się dokumentacja, która pozwoliłaby w sposób szczegółowy prześledzić losy tego egzemplarza. Zgodnie z zawartymi porozumieniami Mors będzie eksponowany w Polsce na zasadach wypożyczenia, z opcją jego automatycznego odnawiania, w przypadku zgodnej woli obu stron.
„Jest to doskonały przykład osiągnięć naszych poprzedników przed drugą wojną światową w rozwoju polskiego przemysłu zbrojeniowego i polskiej myśli inżynierskiej. (…) Jest to też nasz hołd, dla wszystkich tych, którzy zajmowali się wówczas polityką bezpieczeństwa i polityką modernizacji przedwojennych sił zbrojnych. Myślę, że jesteśmy wszyscy zobowiązani, by oddać szacunek tym ludziom. Sprowadzanie broni ich konstrukcji jest naszym zaszczytem i moralnym obowiązkiem. W ten sposób realizujemy politykę historyczną naszego rządu. Staramy się przywracać zapomnianą część historii naszego narodu” – akcentował minister Bogusław Winid.
Pistolet maszynowy Mors wz. 1939 to całkowicie polska konstrukcja autorstwa inżynierów Piotra Wilniewczyca i Jana Skrzypińskiego. Prace nad nim rozpoczęły się w 1937 roku. Do wybuchu wojny wyprodukowano w sumie 39 sztuk pistoletu Mors, w tym trzy prototypowe egzemplarze i 36 sztuk jako partia testowa. Zgodnie z planami, po testach, które miały zakończyć się we wrześniu i październiku 1939 roku, pistolet maszynowy Mors miał wejść do seryjnej produkcji. Egzemplarz numer 13, który trafia do bydgoskiego muzeum, nie posiada oryginalnego magazynka i zamka, ale ma oryginalną lufę i przyrządy celownicze. Jest zachowany w stanie ogólnym dobrym. Drugi z egzemplarzy, będący w zbiorach Muzeum Wojska Polskiego, także nie posiada oryginalnego magazynka, ale ma oryginalny zamek i dorabianą lufę.
Specjaliści z Biura Studiów Fabryki Karabinów w Warszawie, w której zbudowany został pm Mors, w zachowanym fragmencie dokumentu z grudnia 1938 roku tak charakteryzowali tę broń: „Wielka siła rażenia, lekkość broni, możliwość zaopatrzenia strzelca w dużą ilość taniej amunicji oraz moralny efekt i nadzwyczajna skuteczność ognia maszynowego predestynują pistolet maszynowy do działań szturmowych, służby wartowniczej, ochrony obiektów wojskowych, policji itp. Poza tym pistolet maszynowy znajduje szerokie zastosowanie jako uzbrojenie pomocnicze w Artylerii i oddziałach pancernych”. Niestety, wybuch wojny sprawił, że Mors nigdy nie wszedł do produkcji seryjnej.

Tekst i zdjęcia: Jacek Matuszak

Wydział Prasowy Dowództwa Wojsk Lądowych


MON-FB
MON-Tweet


GALERIA