MON na FB i Twiterze MON na Facebook MON na Twitterze MON na G+
MON na YouTube MON na FlickR
W służbie pokoju

W trudnym i nigdy niekończącym się zadaniu utrzymywania pokoju na świecie Rzeczpospolita i jej Siły Zbrojne mają ogromne doświadczenie. Po raz pierwszy w międzynarodowej misji pokojowej żołnierze Wojska Polskiego uczestniczyli w 1953 roku w Korei, gdzie nadzorowali przebieg procesu zawieszenia broni. W ciągu pięciu dekad, jakie upłynęły od tamtego czasu, tysiące żołnierzy z biało-czerwonym znakiem na mundurach pełniło służbę pod błękitną flagą Organizacji Narodów Zjednoczonych, uczestniczyło w misjach NATO lub wypełniało mandat innych, pokojowych organizacji międzynarodowych.

Zaangażowany, skuteczny i budzący międzynarodowe uznanie i szacunek udział w misji pokojowej, stabilizacyjnej czy humanitarnej wymaga od uczestnika zarówno doskonałego i w pełni profesjonalnego przygotowania, jak i niezłomnego charakteru, hartu ducha i odwagi. Tacy są żołnierze polskich kontyngentów wojskowych. Nasi oficerowie, podoficerowie, żołnierze i pracownicy wojska pełnią służbę w nierzadko trudnych warunkach geograficznych i klimatycznych, w dużym oddaleniu od domu i najbliższych, w krajach o często diametralnie odmiennych obyczajach, kulturze i religii, gdzie niebezpieczeństwo czyha w każdej chwili i niemal w każdym miejscu. Doskonale zdają tam swój egzamin ze znajomości żołnierskiego rzemiosła, ale także z odwagi, kreatywnego myślenia, szybkiego dostosowania się do specyficznych warunków i zrozumienia celów misji, w której uczestniczą.

Wspólne misje wymagają precyzyjnego i skorelowanego współdziałania żołnierzy z różnych państw. W tej międzynarodowej społeczności polscy żołnierze reprezentują nie tylko swoje jednostki i specjalności, reprezentują przede wszystkim nasz kraj. Są godnymi ambasadorami Polski w świecie.
Siły Zbrojne RP uczestniczą w misjach międzynarodowych od 1953 r. Do dnia dzisiejszego w 71 operacjach poza granicami państwa uczestniczyło ponad 84 tysiące żołnierzy i pracowników wojska. Początkowo braliśmy udział w tradycyjnych operacjach pokojowych, polegających głównie na monitorowaniu rozdzielenia skonfliktowanych stron po ustaniu działań zbrojnych. Nasze zaangażowanie nie stanowiło wówczas trwałego elementu narodowej polityki bezpieczeństwa, zaś zasady użycia SZ RP w misjach rozwijano doraźnie, dostosowując je do wymogów danej operacji.
W latach 1953 – 1973 polski personel wojskowy i cywilny uczestniczył w pracach Komisji Nadzorczej Państw Neutralnych (KNPN) w Korei (nadal kierujemy do KNPN 2 swoich przedstawicieli), Międzynarodowych Komisji Nadzoru i Kontroli w Indochinach oraz Międzynarodowej Grupy Obserwatorów w Nigerii.

Łącznie w pierwszych trzydziestu pięciu latach (1953-1988) zaangażowania poza granicami kraju Polacy brali udział w 7 inicjatywach międzynarodowych: 4 komisjach rozjemczych i 3 operacjach pokojowych, w których uczestniczyło blisko 17 tysięcy osób.
Historyczne przemiany roku 1989 znacząco wpłynęły na polskie zaangażowanie wojskowe poza granicami kraju. Doceniono rolę misji międzynarodowych w systemie obronności państwa i określono ich miejsce w narodowej strategii bezpieczeństwa, rozwinięto system prawny i organizacyjny, w tym procedury decyzyjne i generacji sił. W latach 1989-2009 czterokrotnie wzrosła liczba personelu uczestniczącego w misjach: 67 tysięcy żołnierzy i pracowników wojska pełniło służbę w 64 operacjach: 30 operacjach pokojowych ONZ, 13 operacjach sojuszniczych, 9 misjach obserwacyjnych OBWE, 6 misjach unijnych oraz w 6 operacjach koalicji międzynarodowych.

Do 1995 r. Polska uczestniczyła wyłącznie w działaniach kierowanych przez ONZ, a polskie kontyngenty wykonywały głównie zadania logistyczne. W wyniku nowej identyfikacji roli i miejsca misji międzynarodowych w polityce bezpieczeństwa, od połowy lat dziewięćdziesiątych XX wieku Wojsko Polskie rozszerzyło zakres swoich zadań w operacjach poza granicami kraju. Zmiany jakościowe zapoczątkował udział kontyngentu wojskowego w operacji „Pustynna Burza” w Zatoce Perskiej w latach 1990-1991 (pierwsza operacja z udziałem SZ RP, prowadzona przez doraźną koalicję państw z mandatu Rady Bezpieczeństwa ONZ). W roku 1992 Polska po raz pierwszy wydzieliła batalion operacyjny do udziału w operacji sił pokojowych ONZ w b. Jugosławii (operacja UNPROFOR).

Prawdziwym przełomem stało się skierowanie regularnej jednostki WP do operacji prowadzonej z mandatu ONZ przez NATO. Nie będąc jeszcze członkiem Sojuszu, Polska z początkiem 1996 r. wydzieliła kontyngent wojskowy do Sił Implementacyjnych IFOR w Bośni i Hercegowinie, przekształconych następnie w Siły Stabilizujące SFOR. Był to pierwszy udział naszych żołnierzy w działaniach wymuszania pokoju.

Nowe uwarunkowania polityczno-militarne, zwłaszcza uzyskanie członkostwa w NATO i Unii Europejskiej, wzrost zagrożenia terroryzmem, jak również korzyści natury wojskowej przyczyniły się do stopniowego przewartościowywania polskiego zaangażowania w misjach. Zmniejszył się nasz udział w operacjach prowadzonych przez ONZ, wzrósł zaś udział w misjach dowodzonych przez NATO oraz w operacjach doraźnych koalicji międzynarodowych, prowadzonych w celu wymuszenia pokoju w rejonach o najwyższym jego zagrożeniu.

Wyrazem podjęcia nowych wyzwań w obszarze bezpieczeństwa było wydzielenie w 2002 r. kontyngentu do antyterrorystycznej operacji „Enduring Freedom”, prowadzonej przez międzynarodową koalicję w Afganistanie. W 2004 r. rozszerzyliśmy nasze zaangażowanie w tym kraju o wydzielenie komponentu do sojuszniczej operacji prowadzonej przez siły ISAF. Obecnie udział w tej właśnie operacji stanowi priorytet polskiego wojskowego zaangażowania w misjach międzynarodowych. Wielkim wyzwaniem dla Sił Zbrojnych RP stał się udział w 2003 r. w operacji „Iraqi Freedom”, w ramach której państwa sprzymierzone prowadziły działania zbrojne w Iraku. We wrześniu 2003 r. Polska podjęła się wielozadaniowej misji stabilizacyjnej w tym kraju. Powierzenie stronie polskiej dowodzenia Strefą Centrum-Południe w ramach Międzynarodowych Sił Stabilizacyjnych w Iraku było do 2008 r., tj. do wycofania polskiego kontyngentu, najbardziej odpowiedzialnym zadaniem w całej historii udziału naszych Sił Zbrojnych w misjach międzynarodowych.

W roku 2003 Siły Zbrojne RP zapoczątkowały swój udział w operacjach kierowanych przez Unię Europejską. Pierwszą misją pod unijną flagą, w której uczestniczył polski kontyngent wojskowy, była operacja „Concordia” w Byłej Jugosłowiańskiej Republice Macedonii.
Obecnie zaangażowanie sił zbrojnych w międzynarodowych operacjach wojskowych stanowi, obok obrony narodowej, główny element narodowych strategii bezpieczeństwa. Współczesne operacje to działania kompleksowe, uwzględniające znaczenie i wpływ różnorodnych czynników politycznych, militarnych, ekonomicznych i społecznych. W coraz większym stopniu operacje międzynarodowe stanowią reakcję na konflikty wewnątrzpaństwowe oraz na sytuacje masowego łamania praw człowieka. Obserwujemy także rozwój interwencji względem państw represyjnych, podejmowanych w imię demokracji i rządów prawa. Dzisiejsze operacje wpisują się w szersze działania “prorozwojowe”, w ramach których instrumenty wojskowe i cywilne są stosowane równolegle na każdym etapie przywracania i utrzymania pokoju i bezpieczeństwa, jak również podczas działań prewencyjnych czy post-konfliktowych.

Obecnie Polska uczestniczy w 14 operacjach międzynarodowych (w tym z udziałem polskich obserwatorów wojskowych w ONZ) prowadzonych pod egidą ONZ, NATO oraz UE. Służbę w nich pełni ok. 3500 żołnierzy i pracowników wojska.

W listopadzie i grudniu 2009 roku wycofane zostały trzy kontyngenty wojskowe wydzielane do operacji ONZ: PKW UNDOF na Wzgórzach Golan (334 żołnierzy i pracowników wojska), PKW UNIFIL w Libanie (445), PKW MINURCAT w Czadzie i Republice Środkowoafrykańskiej (310). Jest to w głównej mierze rezultatem racjonalizacji udziału Polski w operacjach międzynarodowych w dobie kryzysu finansowego.

W operacjach sojuszniczych w 2010 roku uczestniczyły 4 kontyngenty: PKW w siłach ISAF w Afganistanie (do 2600 osób oraz 400 żołnierzy w odwodzie w kraju), PKW w siłach KFOR w Kosowie (ok. 200 żołnierzy), PKW w Misji Szkoleniowej NATO w Iraku (kilkunastu żołnierzy) oraz PKW w misji pod egidą UE w Bośni i Hercegowinie (około 200). Największą i najważniejszą misją Sił Zbrojnych RP w 2011 pozostaje operacja NATO w Afganistanie. Polska stara się nadać swojemu zaangażowaniu w Afganistanie kompleksowy charakter – nadrzędnym celem naszych działań jest nadzór nad bezpieczeństwem i wsparcie stabilizacji oraz odbudowy Afganistanu. Stąd, obok zadań ściśle wojskowych, angażujemy się znacząco w pomoc rozwojową.

Doraźnie SZ RP wydzielają kontyngenty wojskowe do morskiej operacji sojuszniczej „Active Endeavour” na Morzu Śródziemnym oraz sojuszniczej operacji nadzoru przestrzeni powietrznej Estonii, Litwy i Łotwy - operacja „Air Policing” (udział w tych misjach odbywa się w oparciu o rotacje z innymi kontyngentami sojuszniczymi. W 2010 po raz trzeci polscy piloci strzegli nieba w krajach nadbałtyckich).